پزشکی

پیروزی انقلاب اسلامی مردم ایران در بهمن ۵۷، در همه زمینه‌ها باعث ارتقا و پیشرفت شد که یکی از این پیشرفت‌ها، در حوزه بهداشت رقم خورد. براساس آمار، بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، در حوزه‌های مختلف از جمله بهداشت و سلامت، پیشرفت‌های فراوانی حاصل شده است. افرايش تعداد بيمارستان‌ها و مراكز درماني، توسعه بهداشتي، افزايش اميد به زندگي و كاهش مرگ و مير كودكان زير یک سال سال و کاهش مرگ و میر مادران، رشد تعداد پزشکان و متخصصان حوزه سلامت و رشد دانشگاه‌های علوم پزشکی، ارتقاء تجهیزات پزشکی و درمانی و … بخشی از دستاوردهاي انقلاب اسلامی در حوزه پزشكي و بهداشت محسوب مي‌شود.

پیشگام بودن در مهندسی ژنتیک

موفقیت بی‌نظیر دانشمندان ایرانی در تهیه، انجماد و نگهداری سلول‌های بنیادی جنینی که بیش از آن در انحصار ۹ کشور دنیا بود و ایران در بین ۵ کشور برتر دنیا در حوزه سلول‌های بنیادی قرار دارد. تلاش برای ترمیم لوزالمعده برای تولید انسولین به منظور درمان بیماری قند خون یا همان دیابت برای اولین بار در جهان از تلاش‌های بی وقفه دانشمندان در ۴۰ دهه اخیر می‌باشد. همچنین پس از پیروزی انقلاب اسلامی کشور ایران در مقام دوم در پیوند مغز استخوان را به خود اختصاص داده است.

 وضعیت پزشکی کشور

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای پزشکی ایران بعد از انقلاب اسلامی، جایگاه مطلوب جامعۀ پزشکی ایران است؛ این در حالی است که قبل از انقلاب اسلامی، موانع و مشکلات زیادی در این زمینه وجود داشته است، به گونه‌ای که حتی قبل از انقلاب، شهرهای بزرگ مشکل کمبود پزشک داشت. یکی از عوامل این مشکلات، کمبود یا عدم تخصص پزشک بود. از این رو، از پزشکان کشورهای دیگر، مانند هند، بنگلادش و پاکستان استفاده می‌شد؛ اما با پیروزی انقلاب اسلامی، وضعیت پزشکی کشور دگرگون شد، یعنی با گسترش دانشکده‌های پزشکی و رشد کمی و کیفی پزشکی و نیروهای انسانی در حوزه‌های مختلف پزشکی و بهداشت، نیازها برطرف شد. از این رو، امروزه ایران به یکی از قطب‌های ‏تحقیقات، فناوری، ‏سلامت، آموزش بهداشت و پزشک در منطقه تبدیل شده است و در بسیاری از عرصه‌های پزشکی و بهداشتی در رده‌های بالای ‏جهانی قرار دارد. صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) نیز در گزارشی سیستم مراقبت‌های اولیۀ ایران را ستوده است: «ایران در سه دهۀ گذشته سیاست‌هایی را به‌منظور برطرف کردن نیازهای مردم در سطح کشور در پی گرفته است؛ ایران از زمان انقلاب اسلامی تاکنون شبکۀ بهداشتی را در تمام کشور و در هر شهر و روستا گسترده کرده است؛ ایران شاخص‌های بهداشتی خوبی دارد؛ بیش از ۸۵ درصد از جمعیت روستایی و مناطق محروم ایران، به خدمات مراقبت‌های اولیه دسترسی دارند». این سازمان در ادامۀ گزارش خود به وضعیت بهداشت و درمان ایران می‌پردازد و می‌نویسد: «شاخص‌های بهداشت و درمان در جمهوری اسلامی در سی سال گذشته، بهبود فروانی یافته است و در حال حاضر از میانگین‌های منطقه‌ای آن بالاتر است. با توجه به گسترش خانه‌های بهداشت در سراسر کشور، این شاخص‌ها در مناطق شهری و روستایی ایران، با یکدیگر برابر است

خوداتکایی ۹۶ درصدی در حوزه تولید دارو

در تولید دارو قبل از انقلاب ایران عمدتاٌبا کمک شرکت‌های خارجی حدود ۲۵ درصد از داروهای مورد نیاز خود را تولید می‌کرد. از طرفی بسیاری از بیماران برای معالجه به خارج از کشور اعزام می‌شدنداما اکنون با تکیه بر توان داخلی بیشتر  از ۹۶ دصد داروهای موردنیاز در داخل کشور تولید می‌شود و جمهوری اسلامی ایران نیز به یکی از صادرکنندگان دارو تبدیل شده است.


کاهش مرگ‌ومیر

در سال‌های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، بروز بیماری‌های واگیر از مسائل اصلی کشور بود و قسمت عمدۀ مرگ‌‌ومیرها در کشور ناشی از بیماری‌های واگیر و بیماری‌های ناشی از زایمان، حاملگی و… بود. بدیهی است ادامۀ چنین مسائلی می‌توانست عوارض وحشتناکی در پی داشته باشد.

همچنین میزان مرگ‌ومیر کودکان زیر یکسال در ایران در سال‌های پیش از انقلاب، سالانه ۱۰۲ کودک زیر یکسال در هر ۱۰۰۰ کودک بود که آمار وحشتناکی بوده است؛ یعنی در آن زمان، از هر ۱۰ کودک ایرانی که متولد می‌شدند، یک کودک زیر یکسال فوت می‌کرد. در زمینۀ مرگ‌ومیر کودکان کمتر از یکسال و امید به زندگی، وضعیت ایران حتی در بین کشورهای کمتر توسعه‌یافته نیز نامناسب بود.

در آن زمان، میزان مرگ‌ومیر نوزادان زیر پنج سال،‌ ۱۷۴ در هر ۱۰۰۰ نفر بود؛ یعنی از هر پنج کودک ایرانی یک نفرشان تا پنج سالگی فوت می‌کرد. در حالیکه اکنون خوشبختانه این رقم به ۱۵.۶ کاهش یافته که رقم بسیار مهمی است.

همچنین توانستیم میزان مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های عفونی، مادران، نوزادان و تغذیه‌ای، تصادفات و حوادث را طی چند دهۀ اخیر، کاهش دهیم؛ هرچند که در زمینۀ پیشگیری از تصادفات هنوز به نقطۀ ایده‌آل نرسیده‌ایم.

طبق گزارش بانک جهانی تعداد مرگ‌ومیر کودکان در سال ۱۹۹۰، ۲۰۱۶ نفر و تعداد مرگ‌ومیر در سال ۲۰۱۵، ۲۵ نفر بوده است؛ و و ایران رتبۀ یازدهم نسبت به کاهش مرگ‌ومیر کودکان از ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۵ کسب کرده است.


شاخص امید به زندگی قبل و بعد از انقلاب

براساس گزارش برنامه توسعه ملل متحد، از سال ١٣٣٩ تا ١٣۵٧ شاخص اميد به زندگي در بدو تولد از ۵/ ٤٩ سال در سال ابتدايي به ۵/ ۵١ سال به سال انتهايي رسيد؛ يعني اميد به زندگي در بين ايرانيان در آستانه پيروزي انقلاب اسلامي جزو پايين‌ترين رتبه‌ها در جهان بوده است. در حالي كه بعد از پیروزی انقلاب هر چند ٨ سال درگير جنگ بوديم اما اميد به زندگي در ايران در سال ۱۳۶۷به ۶۱.۵ سال رسيده است. يعني در ١٠ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب ١٠ سال اميد به زندگي ايرانيان بيشتر شده است.

گزارش بانک جهانی نشان می‌دهد، امید به زندگی مردم ایران از ابتدای انقلاب تاکنون ۲۲ سال افزایش یافته است. آمار بانک جهانی نشان می‌دهد در سال ۱۳۵۵ مردم ایران به طور متوسط تنها ۵۵ سال عمر می‌کردند که در سال ۱۳۹۶ به ۲/ ۷۶سال افزایش یافته است.

کاهش چشمگیر مرگ مادران باردار

در دوران قبل از انقلاب، مرگ مادران باردار ۱۳۰ در هر صد هزار نفر بود؛ در حالی که در حال حاضر به کمتر از ۱۸ مورد در صد هزار رسیده است و این یعنی ۱۱۲ مادر بیشتر زنده می‌مانند. مرگ نوزادان در دوران قبل از انقلاب نیز ۱۳۶ در هر صد هزار تولد زنده بود، اما امروز این شاخص به ۹.۶ در هر صد هزار تولد زنده رسیده است.


پوشش صد درصدی واکسیناسیون

قبل از انقلاب اسلامی، ۷۰ درصد از مرگ مردم به دلیل بیمای‌های واگیردار بود و دلیل عمده آن پوشش ۳۰ درصدی واکسیناسیون بود؛ در حالی که امروزه پوشش واکسیناسیون در کشور ۱۰۰ درصد است. ۱۵ سال است که بیماری فلج اطفال در کشور ریشه کن شده است و بیماری‌هایی مانند دیفتری، آبله و سرخک به حداقل و حدود صفر رسیده‌اند و بیماری‌های واگیر علت کمتر از ۱۰ درصد از مرگ مردم ایران است.