محرومیت زدایی

به عنوان مثالی آماری در زمینه عدم موفقیت در زمینه محرومیت­ زدایی و آمایش سرزمین می­توان به پراکندگی فقر مطلق در کشور بر اساس مطالعات مرکز پژوهش­های مجلس اشاره کرد.
مسئله محرومیت و محرومیت زدایی از نواحی روستایی به عنوان مقدمه دستیابی به توسعه پایدار از مسائل مهم و مطرح درکشورها می بشد از آنجا که تلاش در جهت توسعه کشور از طریق برنامه ریزی و درقالب برنامه های عمرانی و توسعه صورت میگیرد در واقع نظام برنامه ریزی کشور و برنامه ها سیاست‌ها و رویکردهای حاکم برآنها در توسعه یافتگی و عقب ماندگی نواحی نقش مهمی دارند، بنابراین توجه و بررسی جایگاه محرومیت و محرومیت زدایی و نیز جایگاه روستا به عنوان سکونتگاه های محروم کشور درنظام برنامه ریزی ایران ازاهمیت ویژه ای برخورداراست.

طرح های محرومیت زدایی سپاه

فرمانده سپاه روح الله استان مرکزی در آیین افتتاح این طرح ها اظهار داشت: امروز کار در روستا و نقاط محروم یک توفیق بزرگ و فرصت ارزشمند برای خدمت رسانی به مردم است و به برکت تفکر انقلاب اسلامی و تشکیل گروههای جهادی متشکل از جوانان بسیجی خلاق و مبتکر توجه ویژه ای به روستاهای محروم شده است.

فعالیت های محرومیت زدایی و اقتصاد مقاومتی نقطه مرکزی مقابله با اقدامات و توطئه های دشمنان هستند زیرا در طول این سالها تمرکز دشمنان بر روی اقتصاد با هدف عقب نگه داشتن و وابستگی بیشتر انجام می شود.

سرتیپ دوم پاسدار محسن کریمی فرمود: یکی از مهمترین ویژگی های روحی شهدا و رزمندگان در هشت سال دفاع مقدس، محرومیت زدایی و خدمت به مردم بود و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نکردند.

 

نرخ فقر قبل و بعد از انقلاب

به گفته فرمانده سپاه پس از انقلاب تعداد افرادی که زیر خط فقر زندگی می‌کنند، به ده درصد کل جمعیت کاهش پیدا کرده است. پژوهشی که فکت‌نامه برای دویچه‌ وله‌ فارسی انجام داده، درستی این ادعا را رد می‌کند.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی گفت: ما می‌توانیم در چند سطح به مقایسه بپردازیم، اول آنکه ایران امروز و چهل سال گذشته را از لحاظ توسعه‌یافتگی با آمارهای جهانی مقایسه کنیم و ببینیم چهل سال پیش چه رتبه‌ای را در جهان داشتیم و امروز چه رتبه‌ای داریم.

محرومیت زدایی در دوران کرونا

بنیاد در بحث کرونا تا به امروز ۲۵۰۰ میلیارد تومان با هدف کمک به سیستم بهداشت و درمان و حمایت از نیازمندان و مردم آسیب‌دیده از شیوع کرونا اختصاص داده که این مبلغ شامل ۴5۰ میلیارد تومان وامی که به اقشار آسیب‌دیده پرداخت شد نیز می‌شود.

البته در این مدت سهم کمیته امداد به واسطه جمعیت بالای مددجویان تحت پوشش حدود ۶۲۰ میلیارد تومان بود و سهم سازمان بهزیستی به دلیل تعداد کمتر مددجویانش، حدود ۲3۰ میلیارد تومان.

تعداد روستا‌های مجهز شده بعد از انقلاب

راساس سرشماری نفوس و مسكن سال ۹۵، ۲۶ درصد جمعیت كشور ساكن مناطق روستایی هستند.
كشور ما همانند بسیاری از كشورهای در حال توسعه، طی نیم قرن اخیر در خصوص نحوه برخورد با مسایل روستایی در چارچوب برنامه های عمرانی، اقدام به انتخاب راهبردهای خاص كرده كه هدف اساسی اغلب این راهبردها، توسعه خدمات زیرساختی و عمران روستاها از طریق اقدامات فیزیكی و زیربنایی نظیر احداث راه و غیره با رویكرد ایجاد تغییرات كالبدی بوده است.

 

۱- پوشش بیش از ۹۵ درصدی مراقبت های اولیه بهداشتی در مناطق روستایی بعد از انقلاب و افزایش امید به زندگی به میزان ۲۱ سال.

۲- کاهش بی سابقه مرگ و میرهای ناشی از عدم دسترسی به مراکز خدمات درمانی به واسطه استقرار پايگاه‌هاي اورژانس ۱۱۵ در تمامی مراكز بهداشتي درماني شبانه روزي روستايي

۳- افزایش پایگاه های اورژانس هوایی به ۳۳ مورد در سراسر کشور و استفاده از آن برای ارائه خدمات درمانی و آمبولانس هوایی در مناطق روستایی و محروم صعب العبور.

۴- ارتقاء تعداد خانه‌های بهداشت از ۱۳۴۰ واحد در قبل از انقلاب به ۲۰۰۰ واحد و رشد ۱۵ برابری آن.

۵- افزایش ۴۲۱ درصدی مراکز بهداشتی- درمانی روستایی از ۵۱۸ واحد به تعداد ۲۶۹۷ واحد.

۶- ریشه کنی بیماری های واگیردار با پوشش ۱۰۰ درصدی واکسیناسیون که به واسطه آن مرگ و میرهای دسته جمعی به تاریخ پیوست.

۴۸۰ طرح برای محرومیت زدایی

فرمانده سپاه ناحیه شازند گفت: ۱۵ میلیارد ریال اعتبار برای طرح‌های محرومیت زدایی شازند تخصیص داده شده که با سهم دستگاه‌ها اعتبار طرح‌های محرومیت زدایی به ۳۰ میلیارد ریال افزایش می‌یابد.

قبل از پیروزی انقلاب جمعیت روستایی حدود ۲۰ میلیون نفر بود و امروز هم جمعیت روستایی ما همان حدود ۲۰ میلیون نفر است و جمعیت روستایی كشور از نظر آماری از سال ۱۳۳۵ تا امروز تقریبا ثابت مانده است.
وی گفت: جمعیت شهری كشور در آن سال ها ۱۵ میلیون نفر بود اما امروز جمعیت شهری به ۶۰ میلیون نفر رسیده است یعنی ۴۰۰ درصد رشد جمعیت شهری داشته ایم.

جمع بندی

نکته دیگری که باید مورد توجه جدی قرار گیرد تأکید اشتغالزایی و تولید محوری به جای تأکید بر پرداخت‌های انتقالی است. تجربه کشورها نشان داد که کمک های دولت بجز برای افرادی که از لحاظ جسمی یا ذهنی معلولیت دارند یا مسن هستند یا زنان سرپرست خانوار، بهتر است در قبال انجام کار، مشارکت در طرحهای توانمندسازی یا در جهت توسعه کسب وکار افراد فقیر صورت گیرد. دولتهای موفق از تمرکز صرف بر سیاستهای بازتوزیعی مبتنی بر پرداختهای انتقالی دوری جسته­اند. این موضوعی است که درخصوص طرح هدفمندی یارانه­ها نیز باید مورد توجه قرار گیرد(مرکز پژوهش­های مجلس، ۱۳۹۶، ۲۴). گستردگی فقر، وضعیت نامناسب درآمد سرانه و تجارب سایر کشورها نشان می­دهد که بهترین راه برای غلبه بر مشکل فقر و محرومیت عبور از محرومیت ­زدایی در قالب فراهم کردن زیرساخت و در عوض تاکید بر تولید است.