کشاورزی

وزارت جهاد کشاورزی در دولت تدبیر و امید حول محور تولید ملی، حمایت از کالای ایرانی، تقویت اقتصاد ملی برنامه هایی را به مورد اجرا گذارده که تامین امنیت غذایی به منظور حفظ امنیت ملی ، استقلال و اقتدار کشور، توجه به توسعه زیرساخت ها و تامین نهاده های تولید؛ پایداری تولید، اشتغال و خودکفایی در محصولات اساسی را به دنبال داشته است.

انقلاب اسلامی در سالهای اولیه به برنامه ریزی برای تحقق اهدافی که اشاره شد، پرداخت. در سالهای بعد انقلاب اسلامی اهدافی از جمله رشد و توسعه پایدار اقتصادی با محوریت بخش کشاورزی، تربیت نیروی انسانی، استفاده بهینه از منابع طبیعی، کشور و تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی را دنبال کرد و توانست در پایان برنامه های پیش بینی شده، به رشد قابل توجهی در برنامه های توسعه خود دست یابد.

 

کشاورزی قبل از انقلاب در کشور

بررسی ها نشان می دهد رژیم پهلوی در دهه ۴۰ با استراتژی نادرست خود که تحت عنوان اصلاحات ارضی از آن یاد می شد باعث بیمار شدن اقتصاد ایران شده بود. نشانه های این بیماری را در عرصه های مختلف اقتصاد می توانستیم به وضوح مشاهده کنیم.

با توجه به اینکه اصلاحات ارضی صورت گرفته توسط حکومت طاغوت در دهه ۴۰ که همراه با برخی تبلیغات صورت گرفت، بخش عظمی از کشاورزی ایران از بین رفت و با تکه تکه شدن کشاورزی ایران، واردات محصولات آمریکایی به ایران بسیار زیاد شد.

در آن دوران که بیش از ۷۰ درصد محصولات کشاورزی ایران، از خارج وارد می‌شد و محصولات استراتژیکی مانند؛ گندم و برنج وابسته به خارج بود. نمونه‌ای از اصلاحات ارضی به از بین رفتن تولید کشاورزی ایران منجر شد.

 

کشاورزی بعد از انقلاب در کشور

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بیش از ۹۰ درصد محصولات کشاورزی در داخل کشور تولید می‌شود.

طی ۴ دهه‌ای که از عمر انقلاب اسلامی می‌گذرد، کشور در بسیاری از بخش های مختلف کشاورزی از جمله تولید گندم ودگیر محصولات مورد نیاز واساسی نه تنها به خودکفایی رسیده، بلکه به کشور صادرکننده هم تبدیل شده است.

بخش کشاورزی همواره یکی از بخشهای اقتصادی مورد توجه مسئولان پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به دنبال تاکیدات بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی مبنی بر ضرورت خودکفایی کشور در زمینه محصولات استراتژیک نظیر گندم، برنج و دیگر محصولات مورد نیاز حرکتهای قابل توجهی در راستای تولید این محصولات صورت گرفت.

تا دهه ۴۰ تنها بخش کوچکی از اراضی کشاورزی در اختیار کشاورزان خرده مالک بودکشاورزانی که بنیه مالی نداشتند تا زمان اصلاحات ارضی در کشت و صنعت ها مشغول به فعالیت بودند.

 

نگاهی به شرایط اقتصادی کشور قبل و بعد از انقلاب اسلامی

رژیم شاه در برنامه های عمرانی خود بر صنایع وابسته به ویژه صنایع مربوط به کالاهای مصرفی اتکا داشت که نتیجه آن نیز عدم توازن بین بخش کشاورزی و بخش های دیگر اقتصادی شد رفته رفته با اجرای استراتژی های نادرست رژیم پهلوی، بخش کشاورزی فراموش شد و بیشترین سرمایه گذاری و امکانات کشور در بخش صنعت و صنایع متکی به واردات صورت گرفت که همین امر باعث فاصله گرفتن امکانات شهری و روستایی بود که پیامد آن مهاجرت روزافزون روستائیان به شهرها شد.

انقلاب اسلامی در سال های اولیه اهدافی مانند رشد و توسعه پایدار اقتصادی با محوریت بخش کشاورزی، تربیت نیروی انسانی، استفاده بهینه از منابع طبیعی کشور و تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی را دنبال کرد و توانست در پایان برنامه های پیش بینی شده به رشد قابل توجهی در برنامه های توسعه دست یابد.

مهمترین دستاورد های جمهوری اسلامی ایران در حوزه کشاورزی

از مهمترین دستاورد های ایران در بخش کشاورزی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عملیات مرتع داری از ۱۷۰ هزار هکتار قبل از انقلاب با رشد ۴۰ برابری به ۶.۷۱۶ میلیون هکتار رسیده است.
  • زراعت چوب قبل از انقلاب صفر و اکنون به ۲۶۲.۳ هزار هکتار رسیده است.
  • عملیات جنگل‌کاری در شمال کشور از ۴۳ هزار هکتار با رشد ۱۱.۶ برابری به ۴۸۹.۹ هزار هکتار رسیده است.
  • سامانه های نوین آبیاری تحت فشار از ۳۷.۴ هزار هکتار با رشد ۵ برابری به ۱.۷۸۰ میلیون هکتار رسیده است.
  • تولید شیرخام از ۲.۶۲۰ میلیون تن در سال ۱۳۵۷ با رشد ۳.۷ برابری به ۹.۶۵۳ میلیون تن در سال ۱۳۹۵ رسیده است.
  • تولیدات کشاورزی از ۱۷.۸ میلیون تن در سال ۵۶، به ۱۲۰ میلیون تن در سال ۹۶ رسید.
  • پروژه آمریکایی «اصلاحات ارضی» شاه، کشاورزی ایران را در معرض نابودی قرار داد.
  • برنامه های استعماری رژیم فاسد پهلوی، ایرانِ صادرکننده محصولات کشاورزی را به یکی از بزرگترین واردکنندگان مواد غذایی تبدیل کرد.
  • پیش از انقلاب گندم از آمریکا، پرتقال و تخم مرغ از رژیم صهیونیستی، مرغ از فرانسه وارد می‌شد.
  • قبل از انقلاب فقط ۳۳ روز نیاز غذایی سالانه در داخل تولید می‌شد، اکنون ۹۰ درصد در داخل تولید می‌شود.
  • رشد ۳۰ درصدی ارزش افزوده کشاورزی ایران در آمار بانک جهانی، کارنامه درخشان کشاورزی پس از انقلاب اسلامی است.
  • افزایش سهم کشاورزی در تولید ناخالص ملی، از ۳.۱ درصد به ۱۵ درصد دستاورد بزرگ نظام اسلامی است.
  • تولید گندم ایران از ۶.۴ میلیون تن در سال ۱۳۵۶ به ۱۴ میلیون تن در سال ۱۳۹۵ رسید.
  • پس از انقلاب صنعت سیلوسازی بومی و ظرفیت ذخیره سازی گندم ۲ هزار درصد افزایش یافت.
  • تولید محصولات باغی نسبت به سال ۵۶ بیست برابر شده است.
  • مصرف سرانه میوه و سبزیجات در کشور، بعد از انقلاب ۹ برابر شده است، در حالی که این نسبت در سایر کشورهای جهان در این مدت فقط ۳.۲ برابر شده است.
  • تولید شیلات پس از انقلاب با رشد نجومی، از ۳۲ هزار تن به یک میلیون تن در سال رسید.
  • سرانه مصرف ماهی بعد از انقلاب ۱۱ برابر شده است.
  • تولید گوشت مرغ از ۲۶۰ هزار تن به دو میلیون تن رسید.
  • تولید تخم مرغ از ۱۶۰ هزار تن در سال ۱۳۵۷ با رشد ۶ برابری به ۹۴۰ هزار تن در ۱۳۹۵ رسید.
  • تولید عسل از ۶.۶ هزار تن در سال ۱۳۵۷ با رشد بیش از ۱۲ برابری به ۸۱.۵۰۰ هزار تن در سال ۱۳۹۵ افزایش یافته است.


جمع بندی:

فراهم آوردن شرایط مناسب جهت افزایش صادرات بخش کشاورزی از طریق ارتقاء سطح فناوری و استانداردهای بهداشتی و کیفی تولیدات صنایع تبدیلی، تسهیل و تشویق برندسازی و جهت‌دهی حمایت ها به سمت تکمیل حلقه‌های مفقوده و توسعه زنجیره‌های عرضه محصولات از اولویت های بخش کشاورزی است.

ساماندهي برندهاي موجود و معرفي برندهاي جديد در قالب گروه هاي كالايي،حضور فعالان بخش خصوصي در نمايشگاه هاي بين المللي، نهايي شدن زنجيره ملي و ثبت برند زنجيره سيب ايرانيان توسط بخش خصوصي مرتبط و رشد فزاينده صادرات محصولات كشاورزي و محصولات فراوري شده نسبت به مدت مشابه سال قبل از جمله مهمترین اقدامات در این حوزه می باشد.